Tak stali czytelnicy Sandersona jak i ci, którzy dopiero zaczynają przygodę z jego twórczością muszą zdawać sobie sprawę, jak wielka jej część należy do Cosmere. W tym właśnie wszechświecie autor osadził swoje światy, a ich mieszkańcy, przedmioty i motywy podróżują pomiędzy planetami i cyklami.

Technicznie rzecz biorąc wszystkie cykle Sandersona tworzą jedną serię o jednej wspólnej historii, która jest historią samego Cosmere. To z kolei nastręcza bardzo ważne pytanie.

W jakiej kolejności powinniśmy czytać kolejne książki?

Poniższy wykres odpowie na to pytanie.

(kliknij, aby powiększyć)

O co tutaj chodzi?

Strzałki określają kierunek czytania. I tak, jeśli mamy A B, to B należy przeczytać dopiero po przeczytaniu A.

Czarne strzałki określają obowiązkowy kierunek czytania serii. Na przykład, drugi tom Z Mgły Zrodzonego czytamy po tym, jak już przeczytaliśmy pierwszy, etc.

Niebieskie strzałki, czyli silny związek fabularny, oznaczają powieści, które mogą być ważne dla zrozumienia tej drugiej. To nie jest jeszcze “koniecznie trzeba przeczytać A przed B”, ale raczej “powinno się przeczytać A przed B”. Nie jest to obowiązkowe, ale zalecane.

Czerwone strzałki, czyli historie poboczne, to zazwyczaj krótkie powieści związane fabularnie z jakąś główną powieścią, ale nie są konieczne aby czytać dalsze tomy. Kierunek strzałki określa kierunek czytania. Na przykład, nie musimy przeczytać Nadziei Elantris , aby móc się wziąć za lekturę kontynuacji Elantris. Oczywiście, musimy najpierw przeczytać powieść – fundament dla historii pobocznej.

Szare przerywane strzałki, czyli słaby związek fabularny, oznaczają powieści, które mogą mieć pewne niewielkie znaczenie dla innej. Na przykład, w jednym z Interludiów w Drodze Królów pojawia się postać trzecioplanowa z trylogii Z Mgły Zrodzonego z Pierwszej Ery Scadrial. Nie ma to zbyt wielkiego znaczenia dla fabuły książki, ale jeśli ktoś lubi śledzić takie drobne nawiązania, to za pomocą szarych strzałek może sprawdzić w jakiej kolejności czytać, żeby być w stanie je wyłapać. Nie jest to obowiązkowa kolejność czytania.

Żółte strzałki, czyli związki niefabularne. Oznaczają powieści przedstawiające wiedzę bądź informacje o Cosmere, które mogą być przydatne do zrozumienia wskazanej książki. Nie jest to obowiązkowa kolejność czytania, ale może być przydatna, możecie jednak poradzić sobie bez tej wiedzy, taka kolejność czytania nie jest kluczowa dla zrozumienia wskazanej powieści.
Dużo prościej jest jednak doczytać to i owo tutaj lub tutaj.

Sam wybierz, jak wolisz czytać

Ostatecznie kolejność czytania zależy od preferencji czytelnika. Czarne i czerwone strzałki naturalnie obowiązują wszystkich. Pozostałe wskazują drogę każdemu, który chce wyłapywać nawiązania, smaczki i mieć dobry obraz Cosmere jako całości.

Hierarchia strzałek:

  1. Czarne
  2. Niebieskie
  3. Czerwone
  4. Jasnoszare
  5. Żółte

Znając już wagę związków między powieściami, obierz jedną z dwóch dróg.

Droga 1: Jeśli za bardzo nie dbasz o easter eggi, wystarczy trzymać się czarnych i ewentualnie niebieskich strzałek. To znaczy, że możesz zacząć od dowolnej serii i czytać je praktycznie w dowolnej kolejności, choć dobrze byłoby przeczytać Rozjemcę zanim dojdziesz do Słów Światłości, a Elantris zanim dojdziesz do Tajemnej Historii. Nie jest to jednak obowiązkowe.
Droga 2: Jeśli chcesz być zorientowany/a we wszystkim, trzymaj się wszystkich strzałek. Wydaje się to skomplikowane, ale wystarczy pamiętać, żeby Drogę Królów przeczytać po Elantris i po pierwszej serii Z Mgły Zrodzonego. Słowa Światłości przeczytaj mając już za sobą Rozjemcę, a Tajemną Historię po Elantris i Cieniach dla Ciszy w Lasach Piekła. No i niegłupim pomysłem byłoby przeczytać Słowa Światłości i Duszę Cesarza przed Tajemną Historią.

A jeśli przeczytaliście już wszystkie wydane dotąd tomy… czy coś Wam zabroni przebyć tę drogę od początku? 😉