W poprzednim wpisie napomknąłem o tym, że wszystko ma swój Aspekt Fizyczny, Kognitywny i Duchowy. Dzisiaj dowiemy się nieco więcej o tych sprawach.

Cosmere składa się z trzech Sfer: Fizycznej, Kognitywnej i Duchowej lub z trzech Krain: Ciała, Umysłu i Ducha.

Kraina Fizyczna to ta, w której dzieje się większość akcji – jest to świat widziany oczyma bohaterów; Aspekt Fizyczny obiektu to jego ciało.
Kraina Umysłu. Aspekt Kognitywny obiektu to mieszanka jego sposobu postrzegania samego siebie oraz tego, jak jest postrzegany przez innych. Odnosi się to również do umysłu. Wszystko w jakiś sposób myśli (zob. Dusza Cesarza, por. próby Dusznikowania przez Shallan).
Kraina Ducha. Aspekt Duchowy to rodzaj idealnej wersji samego siebie. Jest to swego rodzaju dusza. Termin „Sieć Ducha” odnosi się do właśnie tego.

Krainy te można sobie również wyobrażać jako równoległe wymiary – Cieniomorze to nic innego jak Rosharańskie określenie na Krainę Umysłu. Wszystko, co istnieje, istnieje jednocześnie we wszystkich trzech Krainach.
Większość istot, jakie widzimy, istnieje głównie w Krainie Fizycznej; spreny istnieją głównie w Krainie Kognitywnej.
Błogosławieństwo Zwinki (czymkolwiek by nie było) pozwala jej na większą obecność w Krainie Umysłu; dzięki temu może dotykać sprenów.

Co ciekawe, ponieważ Kraina Kognitywna jest zakrzywiana przez umysły, to miejsca pozbawione myśli praktycznie tam nie istnieją. Zatem przestrzeń kosmiczna, będąca w większości pozbawiona życia, a w konsekwencji — umysłów, jest tam znacząco zmniejszona w stosunku do rzeczywistej przestrzeni. Pozwala to komuś, kto umie w całości przenieść się do Krainy Kognitywnej pieszo przejść z jednej planety na inną. Tak właśnie między różnymi światami poruszają się światoskoczkowie (ang. worldhoppers). Kiedy planeta ma na sobie wystarczająco dużo myślącego życia, które uważa ją za planetę, ta pojawia się w Cieniomorzu.

O Krainie Ducha niewiele wiemy. Sieć Ducha jest mieszanką Inwestytury i Związków – z miejscami (tak zapisana jest informacja o miejscu pochodzenia), ludźmi, czasami (informacja o wieku), Odpryskami itp.
Niektóre fragmenty Sieci Ducha są dziedziczone za pośrednictwem Duchowego DNA (w skrócie sDNA – „s” od ang. „spiritual”), które zawiera m.in. informację o pochodzeniu. Tak jak zwykłe DNA, sDNA jest przekazywane dzieciom przez rodziców. Zdolności dziedziczne, takie jak Allomancja czy Feruchemia, są przekazywane dalej właśnie przez sDNA.

Inwestytura

Mówiąc najprościej, jest to energia magiczna. Inwestytura nie może być stworzona ani zniszczona. Podlega ona swoistym prawom termodynamiki.
Im więcej Inwestytury ma obiekt, tym trudniej na niego oddziaływać; Inwestytura zakłóca inną Inwestyturę – dlatego nie można wpływać Allomancją na metale przebijające ciało i trudniej jest Odpychać czy też Przyciągać Hemalurgiczne kolce (nawet te poza ciałem) i napełnione metalmyśli Feruchemików. Wpłynięcie na Ostrze lub Pancerz Odprysku byłoby bardzo, bardzo trudne. Obecnie istniejącym obiektem na który najciężej wpłynąć Odpychaniem Stali czy Przyciąganiem Żelaza jest Nightblood (Szpon Nocy).

Burzowe Światło, Oddechy i Dor to Inwestytura w praktycznie czystej postaci. Teoretycznie Mocowiązca mógłby zasilać Wiązanie Mocy np. Oddechami.

Wpływ Odprysków Adonalsium na Światy Odprysku

Efektem tego wpływu jest coś, co nazywamy magią (termin Cosmere: manifestacja Inwestytury). Magia jest tworzona spontanicznie przez interakcję planety z Odpryskiem Inwestującym w nią swoją moc. Odpryski nie mają zbyt wielkiego wpływu na sposób działania magii, jest ona od nich w pewnym stopniu niezależna.

Odprysk, który pojawił się tylko na chwilę na planecie nie spowoduje pojawienia się nowego systemu magicznego. Odprysk który przybyłby i Zainwestował swoją moc w Scadrial zyskałby swój własny boski metal.

Manifestacje Inwestytury można podzielić ze względu na uzyskiwaną moc:

  • Inwestytura o sumie dodatniej:
    Użytkownik zyskuje moc z zewnętrznego źródła.  Przykładem jest Allomancja, AonDor lub Wiązanie Mocy. Większość  rodzajów Inwestytury ma sumę dodatnią.
  • Inwestytura o sumie zerowej:
    Moc nie jest ani tracona ani zyskiwana. Użytkownik manipuluje mocą już istniejącą lub swoją własną. Przykłady to Rozbudzanie i Feruchemia.
  • Inwestytura o sumie ujemnej:
    Moc jest tracona. Takie rodzaje Inwestytury są bardzo rzadkie.
    Jedynym znanym obecnie przykładem jest Hemalurgia. Zyskana moc jest zawsze słabsza niż u dawcy.

Tutaj musimy wprowadzić pewne nowe pojęcie: ognisko. Ognisko jest kluczem do używania Inwestytury.

Świat Odprysku Ognisko Manifestacja Inwestytury Odpryski Seria
Sel kształt jedna, wiele podpodziałów: (m.in. AonDor, ChayShan, Fałszerstwo, Pieczętowanie Krwią) mieszanka Roztrzaskanego Oddania (ang. Devotion) i Panowania (ang. Dominion) Elantris, Dusza Cesarza
Scadrial metal Allomancja, Feruchemia, Hemalurgia Zachowanie, Zniszczenie Z Mgły Zrodzony
Nalthis Rozkaz Rozbudzanie Obdarowanie (ang. Endowment) Rozjemca
Roshar aktualnie nieznane Wiązanie Mocy, Wiązanie Pustki, nieznane Honor, Pielęgnacja, Odium Archiwum Burzowego Światła

Inwestytura a Sieć Ducha

Aby Inwestytura mogła wlać się do jakiejkolwiek istoty, istota ta musi najpierw mieć jakiegoś rodzaju pęknięcie w Sieci Ducha. Dlatego manifestacje o sumie dodatniej wymagają jakiegoś mechanizmu, który by te pęknięcia utworzył. W przypadku Allomancji mamy do czynienia ze Złamaniem, podobnie aby stać się Mocowiązcą trzeba być najpierw złamanym. Złamanie się wymaga silnych wrażeń, które uszkadzają duszę. Zwykle wiąże się to ze strachem i bólem (rytualne pobicie szlachetnie urodzonych), chociaż jest teoretycznie możliwe Złamanie się z powodu ogromnej radości.
Kiedy Allomanta spala metal, Inwestytura Zachowania napływa do jego ciała przez te właśnie pęknięcia, co pozwala mu używać jego zdolności (allomantyczny sawantyzm to konsekwencja powiększenia tych pęknięć).
W przypadku Mocowiązców, takie pęknięcie tworzy miejsce dla potencjalnej więzi Nahel. Jeśli z taką osobą zwiąże się spren, pęknięte miejsce jest wypełniane przez jeden koniec więzi, co z kolei umożliwia wciąganie Burzowego Światła.
O AonDor wiemy niewiele, ale Shaod może być podobnym mechanizmem.

Manifestacje o sumie zerowej takich pęknięć najprawdopodobniej nie wymagają. Moc nie napływa z zewnętrznego źródła, zatem nie musi mieć drogi dostępu do użytkownika – zarówno w przypadku Feruchemii jak i Rozbudzania użytkownik już dysponuje mocą.

Z manifestacji o sumie ujemnej znana jest nam jedynie Hemalurgia, która polega na przebiciu ofiary kolcem. Kolec musi dotknąć krwi (płynąca krew jest w jakiś sposób związana z Krainą Ducha). Kiedy kolec przebija ofiarę w odpowiednim punkcie, odrywa znajdującą się tam część Sieci Ducha, która w Krainie Ducha przylepia się do kolca. Następnie, gdy kolec jest wbijany w Hemalurga, oderwany fragment Sieci zostaje wepchnięty w jego Sieć Ducha. Oczywiście, fragment jest wciąż związany z kolcem i gdyby go usunąć, Hemalurg straciłby zdolność znajdującą się w nim. Można o tym myśleć jak o duchowej transplantacji.

Mechanizm działania magii

Użytkownik wchodzi w jakąś interakcję z ogniskiem, przez które przepływa Inwestytura, produkując efekt. W AonDor czy Fałszerstwie, rysuje się określone kształty, przez które wlewa się Inwestytura pochodząca z Dor; w Allomancji z kolei proces spalania metalu umożliwia przepływ Inwestytury od Zachowania. Przy Rozbudzaniu trzeba wyrazić Rozkaz, aby dokonać transferu Oddechów.
W Feruchemii czy Hemalurgii ognisko jest Napełniane, stając się magazynem dla Inwestytury.

Ognisko determinuje osiągany efekt. Dlatego metale muszą mieć ściśle określony skład, ponieważ ich budowa cząsteczkowa w pewien sposób rezonuje z Inwestyturą, tak jak  odpowiednie kształty tworzą Aony lub pieczęcie Fałszerzy. To tak jak z ustawianiem odpowiedniej częstotliwości w radiu – na złej częstotliwości jest tylko szum, blisko właściwej pojawiają się zakłócenia, a na właściwej częstotliwości uzyskujemy czysty dźwięk; podobnie spalanie niezbyt czystego metalu nie da pełnej mocy, a zły stop może mieć nawet śmiertelne skutki dla Allomanty (analogiczne efekty pojawią się również w innych systemach magicznych).

Ważnym elementem jest także intencja – aby cokolwiek zrobić, trzeba mieć taki zamiar. Elantrianin czy Fałszerz musi chcieć narysować określony kształt, przypadkowe bazgranie (nawet właściwych kształtów) nie da żadnego efektu. Podobnie w Hemalurgii, sam akt przebicia kogoś, nawet we właściwym punkcie i właściwym rodzajem metalu nie stworzy kolca – trzeba mieć jeszcze zamiar stworzenia kolca*. Rozbudzaniu musi towarzyszyć mentalny obraz, aby nadać kontekst Rozkazowi.

Intencja Odprysku a magia

Mimo że mówimy, że Allomancja pochodzi od Zachowania, to Odpychanie Stali czy wpływanie na emocje wydaje się nie mieć wiele wspólnego z zachowywaniem czegokolwiek – podobnie jak można się zastanawiać, jaki jest związek między manipulowaniem grawitacją a Honorem, prawda?

Otóż efekty uzyskiwane poprzez używanie Inwestytury nie są związane z Odpryskiem; to co definiuje Intencja Odprysku to sposób w jaki uzyskiwana jest moc.

Manifestacja Inwestytury Odprysk Uzyskiwanie mocy
Rozbudzanie Obdarowanie Oddechy można przekazywać tylko dobrowolnie; w pewnym sensie Rozbudzający obdarowuje przedmioty Inwestyturą
Allomancja Zachowanie Zyskanie allomantycznych zdolności jest mechanizmem samozachowawczym; moc pochodzi z zewnątrz, zachowując moc użytkownika
Hemalurgia Zniszczenie Niszczy się zarówno dawcę (nawet jeśli by przeżył akt Hemalurgii, jego dusza jest uszkodzona) jak i wypacza biorcę
Wiązanie Mocy Honor i Pielęgnacja Symbiotyczna więź ze sprenem**, kierowanie się ideałami utożsamianymi z Honorem (Wszechmocnym) oraz wypowiadanie przysiąg

Leczenie

Zarówno leczenie się Feruchemicznym złotem jak i Burzowym Światłem działa na podobnych zasadach. Ciało jest przywracane do takiego stanu, aby pokrywało się z Aspektem Duchowym przefiltrowanym przez Aspekt Kognitywny. Co to znaczy?
Aspekt Duchowy zawiera ideał tego, jakim powinno się być; ten ideał jest z kolei filtrowany przez Aspekt Kognitywny, czyli przez to, jak się postrzega siebie samego (i w mniejszym stopniu jak inni to robią), a leczenie sprawia, że Aspekt Fizyczny się z nim pokrywa. Na przykład blizny Kaladina nie zostały wyleczone, bo on sam postrzega się jako napiętnowanego.

Jednakże w przypadku ran zadanych Ostrzem Odprysku lub spowodowanych Hemalurgią nie jest to takie proste – w końcu to dusza zostaje uszkodzona. Nieznany jest dokładny mechanizm działania, ale leczenie w tych wypadkach polega na zrobieniu łaty na duszy. Zostanie blizna.

Kwestia terminologii

Jak już wspominałem w innym artykule, polskie tłumaczenie nieco kuleje kiedy chodzi o Inwestyturę. Rzecz w tym, że w języku angielskim występuje zarówno jako rzeczownik („Investiture”), czasownik („Invest something”) jak i imiesłów („Invested object”). Oficjalne tłumaczenie podaje odpowiednio „Napełnienie”, „Napełniać coś” i „Napełniony obiekt”. Problem polega na tym, że pokrywa się to z terminologią używaną na Rosharze (tam co prawda mówią o napełnionych klejnotach, ale to „infused gems”, nie „Invested gems”), co nie powinno mieć miejsca. „Inwestytura” należy do jednolitej terminologii używanej przez osoby cosmere-świadome, więc kiedy ktoś nie używa miejscowego określenia, a ogólnego, może to oznaczać, że jest kimś więcej niż się wydaje lub wie więcej niż powinien. (Wskazałbym konkretne przykłady, ale… spoilery dla 95% czytelników.)

Każdy Świat Odprysku ma swoje własne określenia na przejawy Inwestytury – na przykład Scadrianie mówią o „ładunku hemalurgicznym”, a na Rosharze mówi się o napełnianiu (klejnotów, Mocowiązców i tak dalej); podobnie na Rosharze Inwestytura występuje w postaci Burzowego Światła, a na Nalthis w postaci Oddechów.
Cóż, czytając Archiwum Burzowego Światła pozostaje zwracać uwagę na to czy Napełnienie jest pisane dużą literą (co wskazuje na Inwestyturę) czy małą (jak napełnione klejnoty czy napełnianie się Burzowym Światłem).

Rozumiem problem, bo nie bardzo da się sensownie przetłumaczyć np. te „Invested objects”, więc ja sam będę używał takich wyrażeń, jak „Napełniony Inwestyturą”.

W następnych artykułach z serii [Cosmere] zajmę się dokładniej Hemalurgią, przybliżę mechanizm działania Złączenia i wyjaśnię czemu Ostatni Imperator w końcu by umarł ze starości. Do tego czasu – zapraszam do komentarzy 🙂

Przypisy:

*w przypadku kolca Vin czy Spooka, mimo że ani matka Vin ani żołnierz walczący ze Spookiem nie mogli mieć pojęcia o Hemalurgii, a co z tego wynika – nie mogli chcieć stworzyć Hemalurgicznego kolca, udało im się to. W tych przypadkach to Zniszczenie zapewnił zamiar

**tutaj związek wydaje się niejasny, ale rzecz w tym że polska „Pielęgnacja” nie do końca oddaje angielskie „Cultivation”, które może oznaczać również uprawę lub hodowlę

  • Kanrei

    Super artykuł 🙂

    Czy wiemy coś na temat tego na temat Inwestytury (manifestacji, ogniska itd) w przypadku Voidbringerów po przemianie? Czy też używają stormlight czy też mają inną manifestacje Inwestytury (a powinni chyba mieć inną)?

    • Bzhydack

      Oni prawdopodobnie używają mocy innego Odprysku – to znaczy Odium. Zatem nie używają Burzowego Światła, które jest Mocą pochodzącą od Honoru.

      • Odpryskowy

        nie wiadomo czym tak naprawdę jest Burzowe Światło i od którego Odprysku pochodzi. (W ogóle Roshar jest bardzo dziwny i jak na razie więcej jest pytań niż odpowiedzi)

        Ale spreny Świetlistych Rycerzy pochodzą od Honoru i Pielęgnacji (w różnych proporcjach). Nie wiemy jak działają formy Słuchaczy, choć jest całkiem jasne, że formy mocy, znane jako Pustkowcy, wykorzystują pustkospreny pochodzące od Odium.
        Nie wiemy czy Pustkowcy używają Burzowego Światła (choć wiele na to wskazuje).

        • Bzhydack

          Burzowe Światło to jak na mój gust po prostu fizyczna postać w formie gazowej mocy Honoru i może Pielęgnacji zmieszane – analogiczne do scadrialowych mgieł, które przecież są fizyczną manifestacją mocy Zachowania i można czasami czerpać z jego mocy bezpośrednio, wdychając mgły.

          Przy tym Słuchacze moim zdaniem przy korzystaniu ze standardowych sprenów bardziej przypominają Feruchemików, wykorzystując moc Honoru do zmian pewnych atrybutów swojego ciała. Korzystając z pustkosprenów, będą czerpać moc od Odium. A Eshonai przyjmując pierwszego pustkosprena, wykorzystała moc Honoru, by zmienić swoje ciało dostrajając je do Odium (tworząc te szczeliny, o których napisałeś). Wieczna Burza to już czysta moc Odium.

          • Kanrei

            Mgły były/są jednym z przejawów Inwestytury, Vin mogła bezpośrednio czerpać Inwestyture z Mgły ale było to tak jak rozumiem z wyboru Zachowania a nie coś co każdy Allomanta mógł zrobić (tak samo jak Zachowanie generowało poprzez Mgłę allomantów mogących spalać Atium mimo że te osoby nie złamały się).

            Po sprawdzeniu terminologi po angielsku wygląda że ja źle zrozumiałem termin ognisko, i tak jak w artykule jest napisane, Stormlight to poprostu typowy dla Roshar przejaw Inwestytury – tak jak np Oddechy na Nalthis, tak jak opisane w artykule

            Inne pytanie.
            Przyjmując że przejawem Inwestytury na Roshar jest Stormlight, oraz że aby uzyskać
            dostęp do/możliwość korzystania z Inwestytury trzeba związać się ze sprenem – jak mają się do tego użytkownicy magii spoza Roshar?

            Wiemy że Vasher może używać Stormlight zamiast Oddechów a jak ma się do tego Hoid który musiał spalać metal aby użyć Allomancji?

            Jeszcze co do Parshendi, to oni, w przeciwieństwie do ludzi (którzy wymagają
            złamania), od początku mają „pęknięcie” które pozwalało im się łączyć ze
            sprenami jeszcze przed przybyciem Honoru i Cultivation. Ponieważ to
            połączenie powoduje zmianę fizycznej formy oraz zmianę mentalną i
            jednocześnie wydaje się że sam spren przestaje być oddzielną istotą (byc
            może aż do zmiany formy) to mogło być powodem dlaczego spreny
            pochodzące od Honoru i Cultivation wybrały więź z ludzmi.

            Voidbringerzy będą musieli mieć jakieś ograniczenia w ilości Inwestytury którą mogą
            posiadać/użyć na raz bo do tej pory każdy system magii Sandersona wiązał się z
            ograniczeniami jeśli chodzi o to jak długo magia mogła być używania. Wydaje się że korzystanie przez nich ze Stormlight byłoby najłatwiejszym wyjściem.

          • Bzhydack

            Allomanci spalający Atium byli nimi genetycznie (patrz – Aradan Yomen). A mgły przecież ich Łamały – przechodzili oni długą chorobę. Zachowanie tyle co pozmieniało, to to że zastąpiło Atium stop bizmutowy, co później Harmonia odwrócił.
            Przypuszczam, że użytkownicy Magii spoza Rosharu korzystają z mocy swoich Odprysków – korzystając z Allomancji nawet na Rosharze czerpie się z mocy Zachowania będącego na Scadrialu. Jak to jednak wpływa na moc innych magii, nie wiem.

          • Kanrei

            Chodziło mi o bezpośrednie działanie Shardu wymuszające powstanie Allomanty mogącego spalać Atium. Można spekulować że albo wszyscy mieszkańcy Scadrial mieli geny pozwalające im potencjalnie być Allomantami albo 16% populacji.
            ……
            A nie jest tak że Shard musi zainwestować swoją moc w daną planetę aby jego moc mogła być używana na tej planecie?

            Wygląda że trzebą będzie poczekać na wyjaśnienia dotyczące Hoida, lub na Vashera używającego Stornlight jak BioChromy do rozbudzania/rozkazów a nie tylko jako Oddechu.

          • Odpryskowy

            jeśli chodzi o całą zabawę z mgłą powalonymi, to chodzi o to, że niektórzy ludzie mieli potencjał Allomantyczny, tylko że zbyt mały. Mgły aktywnie dodawały Inwestyturę do nich i jednocześnie indukowały chorobę mgielną, żeby wymusić Złamanie.
            A niektórzy ludzie byli Allomantami, tylko po prostu się jeszcze nie Złamali. Dlatego były te pogłoski, że szlachetnie urodzonych mgły nie tykają – nie było to prawdą, ale było to zjawisko o dużo mniejszym natężeniu, bo większość z powodu rytualnego pobicia już się Złamała.

      • Kanrei

        Miałem nadzieje że są jakieś WoB na ten temat.

        Jeśli chodzi o spekulacje to osobiście sądzę że Stormlight jest ogniskiem na Roshar.

        Wydaje się że ognisko jest powiązane z daną planetą a nie Shardami i każdy Shard przybywający na tą planetę będzie używał ogniska tej planety. Np Scadrial – ogniskiem jest tam metal, nowy Shard który by przybył na Scadrial nie miałby innego ogniska tylko uzyskał swój własny boski metal (co być może już się stało).

        Na Roshar wiemy że spreny pochodzą od wszystkich trzech Shardów mimo że Odium przybył później, wiemy też że na razie obie zaprezentowane formy magii na Roshar (Surgebinding i fabriale) potrzebują Stormlight co potwierdzałoby że to jest ognisko dla Inwestytury na Roshar.

        Idąc dalej tym tropem można sądzić że Voidbringerzy, mimo że pochodzą od innego odprysku też powinni używać Stromlight, zwłąszcza że do przemiany potrzebny jest spren podobnie jak w przypadku Świetlistych, oraz fabriali.

        Jednocześnie we fragmetach z Eshonai nie było nic wskazującego na to że wdychała Stormlight – to może sugerować że

        – albo Voidbringerzy używają innego ogniska,

        – albo pozyskują Stormlight w inny sposób (wiemy że to możliwe na przykładzie Lift).

        Alternatywą jest też teoria Odpryskowego że to spreny są ogniskiem tylko że sam spren nie wystarcza w przypadku Świetlistych i fabriali do korzystania z magii, potrzebują do tego Stormlight.

        Na Scadrial mamy podobną sytuację – Allomanta lub Inkwizytor musi spalać metalu aby uzyskać dostęp do mocy (mimo że pochodzą od dwóch różnych Shardów), Feruchemist mimo że nie spala metalu to również musi być z nim w kontakcie aby składować lub aktywować moc.

  • Bzhydack

    Super mieć to wszystko w jednym miejscu.
    Jeśli chodzi o Roshar, to moim zdaniem funkcję Ogniska pełni związany Spren, co byłoby o tyle ciekawe, że w tym świecie jako jedynym Ognisko nie jest tworem materialnym, tylko czysto kognitywnym. Zwłaszcza że sam Roshar jest bardziej nasycony Inwestyturą i mocniej przeplata się tam Kraina Materii i Umysłu, niż np. na Scadrialu.

    • Odpryskowy

      na Nalthis Rozkaz też nie jest materialny 🙂

      Moja teoria co do ogniska Rosharu też jest taka, że to spreny. No bo Słuchacze się z nimi łączą, żeby zmieniać Formy, Mocowiązcy wiążą się ze sprenami, fabriale też wykorzystują spreny (choć nie wiemy w jakim systemie działają fabriale).

  • Pingback: [Cosmere] Feruchemia i Złączenie – Droga Królów – Brandon Sanderson()

  • Masay

    „Wpływ Odprysków Adonalsium na Światy Odprysku” – Pilna potrzeba wyjaśnienia! Odpryski Ddonalsium z artykułu o nim, ale o co chodzi ze Światami Odprysku? Za Hoidem ruszyły osoby ze świata 17. NIe bardzo rozumiem to pojęcie 🙁

    • Odpryskowy

      Świat Odprysku (ang. Shardworld) to określenie na planetę zamieszkaną przez co najmniej jeden Odprysk. Pomniejszy Świat Odprysku to planeta bez żadnego Odprysku.

      Odprysków jest szesnaście, ni mniej, ni więcej. Siedemnasty Odprysk to organizacja.

  • Pingback: [Cosmere] Hemalurgia – Droga Królów – Brandon Sanderson()

  • Pingback: Zawsze jest kolejna tajemnica 2 – Droga Królów – Brandon Sanderson()

  • szabla91

    Czy wiadomo jaki wpływ na planetę może mieć roztrzaskanie odprysku? Jeżeli tak to jaki? Czy jest tak, że właściwie jak się powybija wszystkie odpryski Adonalsium to nic się nie wydarzy i życie płynie w normalnym tempie tylko bez tych wszystkich wojen bogów? Chodzi mi o sytuację gdy odprysk już zainwestował w planetę i następnie został rozszczepiony przez Odium tak jak w przypadku Honoru Oddania i Panowania.

    • Odpryskowy

      ciężko powiedzieć. Nie mamy za bardzo porównania jak się żyło na Sel przed Roszczepieniem Oddania i Panowania. Na Rosharze też nie bardzo mamy co porównywać, ale tam nie było tak, że wszystkie Odpryski zostały Rozszczepione (na Rosharze jest wciąż żywa Pielęgnacja, która jest w całości i przeciwstawia się Odium, który siedzi na Braize).

      • szabla91

        czyli te odpryski zostały rozszczepione,a zatem całkowicie unicestwione(i nie można ich „przejąć”) czy może Odium wziął sobie jakoś ich moce? Bo tu raczej musiały zostać inaczej zabite niż Zachowanie i Zniszczenie

        • Odpryskowy

          Ach. Mocy nie można zniszczyć – można ją co najwyżej rozkawałkować, żeby nikt jej nie wziął; stąd właśnie Rozszczepienie. Ani Zachowanie ani Zniszczenie nie zostały Rozszczepione, choć Vin i Ati zginęli w tym starciu. Odprysk pozostawiony sam sobie albo Rozszczepi się sam z siebie, znajdzie inną osobę do Wstąpienia albo nawet uzyska samoświadomość.

          Odium mógłby po zabiciu poprzednich posiadaczy wchłonąć inny Odprysk, ale Rayse’owi dobrze z taką Intencją jaką ma i nie chce jej zmieniać, co by nastąpiło w takim wypadku.

          Odium Rozszczepia Odpryski właśnie po to, żeby nikt nie mógł Wstąpić: Na wypadek, gdybyś przymknął oczy na tę katastrofę, wiedz, że Aona i
          Skai nie żyją, a to, co mieli, zostało Rozszczepione. Przypuszczalnie,
          by uniemożliwić komukolwiek rzucenie wyzwania Rayse’owi.

          • szabla91

            No to teraz jest dla mnie w jakimś stopniu zrozumiałe, czemu tak Trell(czyli zapewne Odium) działa na Scadrialu po ponownym prawdopodobnym uwolnieniu(trochę dziwne by było jakby 10 książek ABŚ rozgrywało się w czasie gdy Odium ciągle byłby uwięziony na Braize) – boi się, że Harmonia mógłby stawić mu czoła. W końcu przecież posiada nowy Odprysk. Chociaż biorąc pod uwagę stopień skomplikowania skutków podjętych decyzji przez naturę własnego Odprysku, myślę że sam Harmonia nie podjąłby się takiego wyzwania

          • Odpryskowy

            Z WoBów wiemy, że Rayse jest wściekły, że Sazed ma dwa Odpryski (nie wiem, czy „wściekły” jest dobrym tłumaczeniem – „is mad about Sazed having two Shards”) i bardzo się go boi… ale Sazedowi jest bardzo trudno działać z tego powodu, że jest złożony z dwóch diametralnie przeciwnych Odprysków.

            A, tak na marginesie – Druga Era Scadrial dzieje się między piątym i szóstym tomem Archiwum Burzowego Światła 😉

          • Kaladin

            Tego mi brakowalo 🙂
            Istnieje jakiś wykres na osi czasu?cos takiego jak zrobiłeś w jakiej kolejności czytać książki,bo do tej pory bylem przekonany ze kwadrylogia dzieje sie w tym samym czasie co archiwum 🙁

          • Odpryskowy

            Niedługo się powinien pojawić na stronie, jest praktycznie gotowy 🙂

          • Kaladin

            Robisz kawał dobrej roboty,gratulacje 🙂 ,gdyby nie ta strona nie odkrylbym 98%ciekawostek z cosere 🙂

  • Pingback: Kilka słów o Bezkresie Magii – Droga Królów – Brandon Sanderson()

  • Pingback: Co otrzymamy w Bezkresie Magii? Od jutra w księgarniach – Droga Królów – Brandon Sanderson()

  • Kaladin

    Mam sporo pytań (jestem maniakiem ahahahaha)
    Czy w teorii da się znowu „zlepić” odprysk?na przykład na sel zbierając wszystkie seony przez wybranca takiego jakim był Sazed,
    Sadzawka przy Elantris wydaje sie ze to sadzawka odprysku oddania, ale czy takowa moze istnieć jeżeli Odprysk został roztrzaskany? Sadzawka jeżeli dobrze rozumiem jest skupieniem mocy danego odprysku,biorąc to pod uwagę przychodzi mi na mysl teoria ze odprysku nie da sie roztrzaskac całkowicie bo gdyby sie dało uniemożliwiłoby istnienie sadzawek a co nastepuje podróży swiatoskoczków na dane planety(nie zmieszajcie mnie ze szlamem jeśli sie mylę to tylko taka moja myśl):)

    Jeżeli ktoś został złamany na danej planecie z odpryskiem,to czy przechodząc na inna z innym odpryskiem otrzymuje nowe moce czy ma te co miał wcześniej?(wydaje mi sie ze kiedyś czytałem gdzieś wyjaśnienia na ten temat na tej stronie ale nie pamietam)
    Jasah Dawar teoretycznie będąc w cieniomorzu może przechodzić na inne planety, na przykład jeżeli znajdzie sie na scadrialu i skończy jej sie bużowe światło to czy utknie na zawsze na tej planecie, czy będąc przenosicielem bedzie mogła skorzystać z sadzawki odprysku tak jak to robią swiatoskoczkowie (sadzawki działają chyba na tej samej zasadzie co przenoszenie Jasah)?
    Dusza Cesarza dzieje sie na tej samej planecie co Elantris czy jest jakaś mapa kompletna ktora pokazuje w którym miejscu? Czy dzieje sie to w całkiem innym miejscu na przykład z drogiej strony planety, bo po przeczytaniu Żalobnych Opasek mapa z Elantris wydaje ni sie tak samo niekompletna,właściwie to tylko mapa Rosharu wydaje sie prawie kompletna w stu procentach.

    Jak juz mówiłem,nic co tu jest napisane nie jest 100%pewne, to tylko moje teorie i nie zdziwię się jezeli sa błędne 🙂

    • http://drogakrolow.pl/ Odpryskowy

      Wow, dużo rzeczy naraz.
      Lepszym pytaniem byłoby „czy da się złożyć Honor w jedno?”. Bo Honor cały się Rozszczepił w spreny, a seony to tylko niewielka część Oddania, znacząca większość jest w Dor.
      Nie wiemy czy się da.

      Sadzawka Odprysku może wciąż istnieć nawet po Rozszczepieniu Odprysku.
      Jakby to ująć… mocy się nie da zniszczyć. Ale można ją podzielić, żeby nikt nie Wstąpił. Więc moc dalej istnieje i Sadzawka też (to takie moje przemyślenia, pewności nie mamy).

      Moc jaką masz nie ulega zmianie – Allomanta pozostanie Allomantą bez względu na to gdzie się znajdzie. Jednakże „złamanie się” jest uniwersalnym mechanizmem i np. ktoś kto został pobity prawie na śmierć (ale nie został Allomantą) na Rosharze być może kwalifikowałby się jako potencjalny Mocowiązca (bo trzeba jeszcze żyć w zgodzie z pewnymi ideami). Ale nie wiemy jak to jest, większość mocy jest związana z pochodzeniem, być może trzeba pochodzić z Rosharu żeby zostać Mocowiązcą.

      Z Sadzawek może korzystać każdy. Przenosiciele (tacy jak Jasnah) mogą tworzyć własne prostopadłości (jak widzimy pod koniec SŚ).

      W edycji specjalnej Elantris jest taka mapka: http://brandonsanderson.com/beta/wp-content/gallery/elantris-illustrations/sycla_map_10yr_color_ebook.jpg

      Na północ od Teodu jest obszar oznaczony jako „Różani barbarzyńcy?”. Akcja Duszy Cesarza toczy się w Różanym Imperium, a Shai wspomniała o „południowych przełęczach wiodących na odległy Półwysep Teodzki”.

      • Kaladin

        W Elantris gdy włożyli heoda i Raodena do sadzawki odprysku ten pierwszy znikną,i w tym momencie umarł czy przeniósł sie na inna planetę?
        Patrząc na mapę Różane Imperium nie jest dalej od Teodu niż Arelon hahahaha myślałem ze tę ziemię zaznaczone na zielono należą wszystkie do Teodu
        Dlaczego jest znak zapytania tam gdzie piszę Różane Imperium?
        I dlaczego w Elantris o nim nie wspominają (jeszcze dwie części przed nami, ale moze cos wiesz ciekawego na ten temat 🙂 )?Dusza Cesarza dzieje sie w tym samym czasie co Elantris?

        • Kanrei

          Sądząć po doświadczeniu Raodena to heod raczej umarł/znalazł ukojenie. Taką oferte też dostał Raoden w sadzawce, sądzę że gdyby nie wyszedł to mógłby się przedostać do Cognitive Realm.
          Zeby znaleść się na innej planecie trzeba na nią przejść przez Cognitive Realm, jest to możliwe ponieważ jest to obszar płaski (czyli ja sobie to wyobrażam tak jakby rozwinac mapę z globusu na stole) oraz dlatego że miejsca bez życia (lub inteligentnego życia) praktycznie nie istnieją w Cognitive Realm – więc większości przestrzeni kosmicznej nie ma.

          Przy Rose Barbarians jest znak zapytania bo prawdopodobnie twórca mapy nie bardzo wiedział gdzie jest Różane Imperium. Równie dobrze może ono znajdować się nad tą ramka z napisem Syclia.
          A nie wspominają prawdopodobnie że zamieszkane obszary z danego kręgu kulturowego na Sel mają tendencje do ignorowania swojego istnienia. Cos takiego jak np Chiny ignorowały inne kraje przez długi okres czasu jak sądzę.

          Dusza Cesarza rozgrywa się po Elantris, nie wiadomo dokładnie kiedy ale uznaje się że niezbyt długo (raczej dziesiątki lat niz setki)

          Co do pytania z posta wcześniej – Jasnah by skorzystała z sadzawki tak jak inni światoskoczkowie.
          Wiemy też że teoretycznie możliwe byłoby zasilenie mocowiązania Oddechami z Nalthis, więc Jasnah prawdopodobnie mogłaby „doładować się” używając mocy z sadzawki Odprysku na innej planecie

        • http://drogakrolow.pl/ Odpryskowy

          Nie przeniósł się an inną planetę – prostopadłość pozwala na przeniesienie się między Krainą Ciała i Umysłu.
          Jak napisałem na początku artykułu: „Co ciekawe, ponieważ Kraina Kognitywna jest zakrzywiana przez umysły, to miejsca pozbawione myśli praktycznie tam nie istnieją. Zatem przestrzeń kosmiczna, będąca w większości pozbawiona życia, a w konsekwencji — umysłów, jest tam znacząco zmniejszona w stosunku do rzeczywistej przestrzeni. Pozwala to komuś, kto umie w całości przenieść się do Krainy Umysłu pieszo przejść z jednej planety na inną. Tak właśnie między różnymi światami poruszają się światoskoczkowie (ang. worldhoppers).”

          Właściwie, w Elantris jest drobna wzmianka o Różanym Imperium: w pewnym momencie Sarene mówi, że jakby miała opuścić Arelon to męża chyba mogłaby sobie już szukać tylko wśród różanych barbarzyńców (czy jakoś tak).

          Co do selijskich map – mapa nie jest doskonała. Rzuć okiem na dopisek Nazha na niej: „Ta mapa ma wiele braków, szczególnie na północnym zachodzie”. Być może fjordeńscy kartografowie nie mają dobrych informacji o reszcie świata.

          • Midius

            Co do ostatniego akapitu, to chyba w Bezkresie Magii w informacjach o układzie Sel jest informacja, że jest to celowe działanie krain, które pozostają nieświadome swojej obecności, ponieważ uważają pozostałe są „niegodnymi zainteresowania plamami na mapie”.
            Co do pytania Kaladina, czy światoskoczek po wyczerpaniu się, np. Burzowego Światła taki człowiek ma możliwość dostać jakąś energię(by się wydostać z Krainy Umysłu) od osoby z zewnątrz?

          • Gal Anonim

            Znaczna większość „Światoskoczków” (te tłumaczenia, fuj) wchodzi i wychodzi z Krainy Umysłu poprzez tzw. „Perpendicularities” (jest chyba na to jakieś tłumaczenie w AU), najczęściej w postaci Sadzawki Odprysku („Shardpool”). Perpendicularity z definicji jest (uwaga, definicje podaje z pamięci, może nie być zbyt dokładna) skupiskiem Inwestytury na tyle dużym, że w pewnym stopniu Trzy Krainy „stapiają” się w tym miejscu ze sobą, co umożliwia stosunkowo łatwe przeniknięcie między jedną a drugą.
            Spoiler Tajemna Historia: Tej metody używa Hoid w Studni Wstąpienia.
            Przy ten metodzie Światoskoczek nie musi dostarczyć żadnej energii od siebie, a jeśli na samo przeniesienie jakaś energia jest potrzebna, podejrzewam że jest ona czerpana bezpośrednio z Perpendicularity. Inną znaną nam metodą na dostanie się do Krainy Umysłu jest Moc Przenoszenia („Surge of Transportation”), która na pewno wymaga Inwestytury (w tym wypadku Burzowego Światła). Jeśli chodzi o wydostanie się… Polecam przeczytanie jednego z opublikowanych rozdziałów następnej (niewydanej jeszcze) książki: http://drogakrolow.pl/tlumaczenie-kolejny-rozdzial-z-3-tomu/.
            Spoilery z tego rozdziału: Jak widać wydostanie się z Krainy Umysłu nie jest takie proste nawet jeśli ma się Burzowe Światło. Ivory wspomina Perpendicularity Honoru (tu przetłumaczyli to jako Pion, ale oficjalne tłumaczenie chyba było inne). Obawiam się że na razie wiemy zbyt mało na temat działania Mocy Przenoszenia, by powiedzieć cokolwiek pewnego na ten temat. Na pewno Oathbringer powie nam na ten temat znacznie więcej.

            PS. Co do samego przekazania energii osobie w Krainie Umysłu z Krainy Fizycznej, nie wydaje mi się, by miało to być niemożliwe, choć na chwilę obecną nie przychodzi mi na myśl żaden prosty sposób.

        • Kaladin

          Dziękuję za odpowiedźi 🙂

  • Andreas Kowalczyk

    Jeśli aby stworzyć hemalurgiczny kolec potrzeba intencji jego syworzenia to czemu Spook zyskał moc hemalurgiczną? Nie chcę spojlerować tym co nie czytali a Ci co czytali na pewno wiedza jak ją uzyskał

  • Pingback: Zawsze jest kolejna tajemnica 3: Bezkres Magii – Droga Królów – Brandon Sanderson()